Obywatelstwo norweskie to dla wielu osób symbol tego, że Norwegia stała się już nie tylko miejscem pracy, ale po prostu domem. Daje większą stabilność, pełne prawa polityczne i możliwość korzystania z norweskiego paszportu. Jednocześnie sam proces nie jest szybki i wymaga spełnienia kilku konkretnych warunków. UDI podkreśla, że wnioskodawca musi mieszkać w Norwegii, planować dalszy pobyt w kraju, potwierdzić swoją tożsamość i spełnić wymagania dotyczące pobytu, języka oraz testów.
Czy można mieć polskie i norweskie obywatelstwo jednocześnie?
Tak. To jedna z najważniejszych zmian ostatnich lat. Od 1 stycznia 2020 roku Norwegia dopuszcza posiadanie jednego lub kilku innych obywatelstw obok norweskiego. UDI wyjaśnia też, że nie trzeba osobno informować władz norweskich, że chcesz zachować swoje dotychczasowe obywatelstwo. Trzeba jednak samodzielnie sprawdzić, czy kraj Twojego obecnego obywatelstwa również na to pozwala.
Dla Polaków to dobra wiadomość, bo oznacza, że starając się o obywatelstwo norweskie, co do zasady nie musisz rezygnować z polskiego.
Co daje obywatelstwo norweskie?
Najbardziej praktyczna korzyść to pełnia praw obywatelskich w Norwegii. Obywatelstwo daje możliwość głosowania w wyborach parlamentarnych oraz mocniejszą pozycję prawną w kraju. W praktyce dla wielu osób równie ważne jest poczucie bezpieczeństwa: obywatelstwo oznacza, że Norwegia jest już Twoim krajem także formalnie, a nie tylko miejscem legalnego pobytu. UDI opisuje obywatelstwo jako odrębną kategorię od prawa pobytu czy zezwoleń pobytowych.
Kto może starać się o obywatelstwo norweskie?
Nie ma jednej prostej ścieżki dla wszystkich. UDI ma osobne kategorie dla:
- osób, które korzystały z rejestracji pobytu jako obywatele UE/EOG,
- osób, które mają lub miały pozwolenie na pobyt w Norwegii,
- małżonków, partnerów i konkubentów obywateli Norwegii,
- dzieci i części szczególnych grup.
Dla większości Polaków najczęstszy będzie wariant dla osób, które mieszkają w Norwegii jako obywatele UE/EOG i wcześniej korzystały z systemu rejestracji pobytu – ten temat opisałam osobno w poradniku rejestracja pobytu w Norwegii.
Podstawowe warunki do uzyskania obywatelstwa norweskiego
UDI wskazuje, że co do zasady musisz:
Wymagania podstawowe:
- zapłacić opłatę za wniosek,
- potwierdzić swoją tożsamość, zwykle paszportem,
- mieszkać w Norwegii i planować dalszy pobyt,
- spełnić wymagania dotyczące pobytu,
- spełnić wymagania językowe i testowe, jeśli jesteś w wieku 18–67 lat,
- przedstawić zaświadczenie o niekaralności, jeśli masz ponad 15 lat.
To oznacza, że sam długi pobyt w Norwegii jeszcze nie wystarczy. Liczy się też legalność pobytu, ciągłość, status w systemie i komplet dokumentów.
Ile lat trzeba mieszkać w Norwegii, żeby dostać obywatelstwo?
Jeśli korzystałeś z rejestracji pobytu dla obywateli UE/EOG, UDI wskazuje, że jako dorosły wnioskodawca musisz zasadniczo mieć łącznie 8 lat pobytu w ciągu ostatnich 11 lat z prawem pobytu albo zezwoleniami ważnymi co najmniej rok. Dodatkowo musisz wciąż spełniać warunki pobytu zarówno w momencie składania wniosku, jak i podczas jego rozpatrywania.
Krótszy okres przy odpowiednio wysokim dochodzie
Jeśli masz wystarczający dochód, wymagany okres pobytu może być krótszy – wtedy wystarczy 6 lat pobytu w ciągu ostatnich 10 lat. Mechanizm ustalania progu dochodowego jest jednak nieco bardziej złożony, niż mogłoby się wydawać, dlatego warto go dobrze zrozumieć.
Ostatnie 3 lata są szczególnie ważne
W przypadku osób z pozwoleniem na pobyt UDI podkreśla, że muszą one mieszkać nieprzerwanie przez ostatnie 3 lata z pozwoleniami ważnymi co najmniej rok, nie przebywać poza Norwegią dłużej niż 2 miesiące w roku kalendarzowym i nie pozostawać bez ważnego pozwolenia łącznie dłużej niż 2 miesiące w tym okresie.
To ważne również dla wielu Polaków, którzy łączą kilka podstaw pobytu lub mają historię starszych zezwoleń.
Jaki egzamin z języka trzeba zdać?
Jeśli masz od 18 do 67 lat, UDI wymaga zaliczenia ustnego egzaminu z języka norweskiego na poziomie B1 lub wyższym oraz egzaminu obywatelskiego albo testu z wiedzy o społeczeństwie po norwesku.
UDI wyraźnie zaznacza, że chodzi o egzamin ustny, a nie ogólną deklarację, że „umiesz mówić po norwesku”. To właśnie dlatego część starszych artykułów jest myląca – niektóre nadal opisują dawne zasady sprzed reformy z sierpnia 2022 roku (kiedy podniesiono wymóg z poziomu A2 na B1 i zniesiono osobny wymóg godzin kursu językowego). Oficjalnie podstawą jest dziś B1 ustnie, z nielicznymi wyjątkami.
Czy trzeba zdawać egzamin z wiedzy o społeczeństwie?
Tak, dla większości dorosłych wnioskodawców to nadal jeden z obowiązkowych elementów. UDI wskazuje, że trzeba zdać citizenship test albo social studies test in Norwegian. To oznacza, że sama znajomość języka nie wystarczy.
Czy potrzebne jest zaświadczenie o niekaralności?
Tak. Jeśli masz więcej niż 15 lat, musisz zamówić criminal record certificate i złożyć go podczas wizyty na policji. UDI podkreśla, że dokument ten nie może być starszy niż 3 miesiące w dniu składania dokumentów. Jeśli masz wyroki, mandaty lub jesteś objęty postępowaniem, możesz czekać dłużej na obywatelstwo.
Ile kosztuje obywatelstwo norweskie?
Aktualna opłata za wniosek o obywatelstwo norweskie dla osoby dorosłej wynosi 6500 NOK, wniosek dla dziecka poniżej 18 lat kosztuje 0 NOK, a zgłoszenie obywatelstwa dla obywatela nordyckiego, dorosłego kosztuje 2700 NOK.
Jak złożyć wniosek o obywatelstwo norweskie?
Procedura wygląda dość standardowo, ale trzeba pilnować szczegółów. Najpierw wchodzisz na oficjalną stronę UDI z kategoriami wniosków i wybierasz właściwą ścieżkę dla swojej sytuacji – UDI ma osobne kategorie m.in. dla obywateli UE/EOG, osób z pozwoleniem na pobyt, dzieci i małżonków obywateli Norwegii.
W praktyce cały proces wygląda tak:
- sprawdzasz, która kategoria UDI dotyczy Twojej sytuacji,
- wypełniasz wniosek online,
- opłacasz wniosek kartą Visa lub Mastercard,
- rezerwujesz wizytę na policji,
- przynosisz dokumenty i paszport,
- czekasz na decyzję UDI.
Jak długo czeka się na decyzję o obywatelstwo norweskie?
Aktualny, oficjalny czas oczekiwania podawany przez UDI to zwykle 28 miesięcy od momentu złożenia dokumentów na policji do wydania decyzji. UDI wskazuje, że ma obecnie około 11 000 nierozpatrzonych wniosków o obywatelstwo, co tłumaczy, dlaczego czas oczekiwania w ostatnich latach kilkukrotnie się wydłużał. UDI zastrzega, że to tylko orientacyjny czas i może się zmieniać – również w trakcie rozpatrywania Twojej sprawy.
To oznacza, że jeśli chcesz użyć w planowaniu konkretnej liczby, warto sprawdzić ją bezpośrednio na stronie UDI tuż przed złożeniem wniosku, bo dane te są aktualizowane regularnie.
Czy w czasie rozpatrywania wniosku trzeba nadal mieszkać w Norwegii?
Tak. UDI podaje to bardzo wyraźnie: musisz mieszkać w Norwegii zarówno w dniu składania wniosku, jak i wtedy, gdy sprawa jest rozpatrywana. To ważny punkt dla osób, które myślą o złożeniu wniosku „na zapas”, a potem chciałyby wyprowadzić się do innego kraju.
Obywatelstwo norweskie a rejestracja pobytu i numer personalny
W praktyce ścieżka wielu Polaków wygląda tak: najpierw rejestracja pobytu w Norwegii jako obywatel UE/EOG, potem numer personalny w Norwegii i wejście do systemu jako mieszkaniec, później kilka lat legalnego pobytu i spełniania warunków, a dopiero na końcu obywatelstwo norweskie.
Jeśli dopiero zaczynasz tę drogę, sprawdź poradniki o rejestracji pobytu w Norwegii oraz o numerze personalnym w Norwegii, a jeśli akurat porządkujesz kwestię adresu, zajrzyj też do wpisu o meldunku w Norwegii.
Najczęściej zadawane pytania
Czy trzeba znać norweski, żeby dostać obywatelstwo?
Tak. Dla osób w wieku 18–67 lat wymagany jest ustny egzamin z języka norweskiego na poziomie B1 lub wyższym, plus test obywatelski albo test z wiedzy o społeczeństwie po norwesku.
Czy trzeba zrzec się polskiego obywatelstwa?
Nie. Od 1 stycznia 2020 roku Norwegia dopuszcza podwójne obywatelstwo.
Ile kosztuje obywatelstwo norweskie?
Dla osoby dorosłej opłata wynosi obecnie 6500 NOK.
Ile lat trzeba mieszkać w Norwegii?
Najczęściej 8 lat w ciągu ostatnich 11 lat, ale jeśli masz wystarczający dochód (obecnie 384 348 NOK na podstawie rozliczenia za 2025 rok), okres może skrócić się do 6 lat w ciągu ostatnich 10 lat.
Czy trzeba mieć paszport?
Tak. UDI podaje, że co do zasady trzeba potwierdzić tożsamość, a standardowo wymaga to okazania paszportu.
Ile trwa oczekiwanie na decyzję o obywatelstwo?
Aktualnie zwykle 28 miesięcy od złożenia dokumentów na policji – ten czas może się jednak zmieniać, więc warto sprawdzić aktualną wartość bezpośrednio na stronie UDI.
