18 sierpnia 2025 r. Statistisk sentralbyrå (SSB) opublikował nowe dane o tym, jakie są wyniki uczniów w Norwegii 2025 – obejmujące oceny końcowe w 10. klasie, testy narodowe z matematyki, czytania i angielskiego, a także średnią punktację szkół niższego stopnia. Wyniki pokazują wyraźne różnice w osiągnięciach uczniów w zależności od płci, regionu i poziomu wykształcenia rodziców.
Dziewczyny lepsze od chłopców
Od lat widać, że dziewczęta w Norwegii osiągają lepsze wyniki niż chłopcy. W 2025 r. średnia punktacja dziewcząt to 44,2 pkt, a chłopców 40,4 pkt.
- W języku angielskim dziewczyny uzyskały średnio 4,4, chłopcy 4,1.
- W matematyce różnice są mniejsze: 3,7 dla dziewcząt i 3,6 dla chłopców.
- Największa przewaga dziewcząt widoczna jest w przedmiotach artystycznych i humanistycznych (np. sztuka i rzemiosło 4,8 vs. 4,1).
Wykształcenie rodziców jest kluczowe
Różnice w wynikach uczniów stają się wyjątkowo wyraźne, gdy spojrzymy na poziom wykształcenia rodziców. Dane z 2025 roku pokazują, że im wyższe wykształcenie rodziców, tym lepsze wyniki osiągają dzieci.
Dzieci rodziców z wykształceniem wyższym, trwającym ponad cztery lata, zdobywają średnio 46,4 punktu. To bardzo wysoki wynik na tle całej populacji uczniów.
Z kolei uczniowie, których rodzice ukończyli jedynie szkołę podstawową, osiągają średnio 35,6 punktu. Różnica wynosi więc niemal 11 punktów, co jest znaczącą przepaścią i jasno pokazuje, jak duży wpływ ma wykształcenie rodziny na ścieżkę edukacyjną dziecka.
Najmocniej kontrast ten widać w matematyce. Dzieci rodziców z podstawowym wykształceniem uzyskały średnio 2,7, podczas gdy ich rówieśnicy z rodzin, w których rodzice ukończyli studia, osiągnęli wynik aż 4,3.
Te dane wyraźnie potwierdzają, że kapitał edukacyjny rodziny wciąż odgrywa ogromną rolę w kształtowaniu szans szkolnych w Norwegii i stanowi jedno z największych wyzwań dla systemu edukacji.
Wyniki uczniów w Norwegii 2025 – różnice regionalne
Wyniki różnią się także między regionami:
- Najwyższe średnie notuje Oslo – 44,3 pkt.
- Dobrze wypadają też uczniowie z Akershus (42,6 pkt) i Rogaland (42,5 pkt).
- Najsłabiej wypada Trøndelag (41,6 pkt) oraz Troms (41,4 pkt).
Testy w 5. klasie – kto najlepiej radzi sobie na starcie?
Dane z testów narodowych w 5. klasie jasno pokazują, że przewagi między dziewczętami a chłopcami są widoczne już od pierwszych lat edukacji. Różnice te zmieniają się w zależności od przedmiotu.
W matematyce najlepiej radzą sobie chłopcy – aż 31,8% z nich osiągnęło najwyższy poziom umiejętności, podczas gdy wśród dziewcząt wynik ten wyniósł jedynie 16,2%.
Z kolei w czytaniu sytuacja wygląda odwrotnie. Tutaj to dziewczęta dominują – 28,4% z nich znalazło się na najwyższym poziomie, w porównaniu do 23,3% chłopców.
Norwegia od lat inwestuje w rozwój umiejętności czytelniczych, m.in. poprzez specjalne programy wsparcia takie jak Leseløft dla norweskich uczniów 2025. Mają one wyrównywać szanse i zachęcać do czytania już od najmłodszych klas.
Na różnice w wynikach silnie wpływa również poziom wykształcenia rodziców. Dzieci rodziców, którzy ukończyli studia, zdecydowanie częściej osiągają najlepsze rezultaty. Pokazuje to, że zarówno płeć, jak i kapitał edukacyjny rodziny mają ogromne znaczenie dla wczesnych etapów kształcenia.
Wyniki uczniów w Norwegii 2025 – co dalej z norweską szkołą?
Nowe dane z 2025 roku potwierdzają, że mimo wysokiej jakości edukacji w Norwegii, różnice społeczne i płciowe nadal są znaczące. Dziewczęta radzą sobie lepiej w większości przedmiotów, a wykształcenie rodziców wprost przekłada się na szanse uczniów.
To wyzwanie dla norweskiego systemu edukacji, który od lat stara się wyrównywać szanse – m.in. poprzez dodatkowe wsparcie w szkołach o niższych wynikach i inwestycje w programy wyrównawcze.
