Planujesz powrót z Norwegii do Polski? To zwykle nieprosta decyzja, bo styl życia Norwegów, bliskość pięknej natury oraz dobre zarobki to ważne atuty mieszkania w kraju fiordów. Niezależnie od powodu wyjazdu, przed wyprowadzką czeka Cię kilka konkretnych formalności – i część z nich ma ścisłe terminy, których łatwo nie dopilnować w gorączce przeprowadzki. Sprawdź, co trzeba załatwić krok po kroku.
Dlaczego Polacy wracają z Norwegii?
Norwegia nadal pozostaje popularnym kierunkiem emigracji zarobkowej Polaków, ale decyzję o powrocie do Polski podejmuje z różnych powodów wiele osób. Wśród najczęstszych przyczyn wymienia się przede wszystkim wysokie i rosnące koszty życia – wynajem mieszkania, żywność i codzienne wydatki w Norwegii należą do najwyższych w Europie, co przy osłabionej koronie i inflacji sprawia, że oszczędzanie, na przykład na zakup własnego mieszkania, jest trudniejsze niż jeszcze kilka lat temu.
Innymi częstymi powodami powrotu są tęsknota za rodziną i krajem, osiągnięcie zaplanowanego wcześniej celu finansowego, a czasem też trudności z pełną integracją w lokalnej społeczności – to jednak kwestia bardzo indywidualna i zależna od konkretnego miejsca oraz osobistych doświadczeń, a nie reguła dotycząca całego kraju.
Jakie formalności załatwić przed powrotem z Norwegii?
Jeszcze przed wyjazdem z Norwegii musisz załatwić formalności związane z pracą, mieszkaniem oraz ewentualnymi zasiłkami. Sprawdź, co należy zrobić przed powrotem z Norwegii.
Wypowiedzenie umowy o pracę
Przeczytaj swoją umowę o pracę i sprawdź, ile masz czasu na jej wypowiedzenie. Standardowy okres wypowiedzenia w norweskich umowach to zwykle 1 miesiąc, liczony często do końca miesiąca kalendarzowego, ale dokładny zapis zawsze zależy od konkretnej umowy i może być inny – dlatego wcześniej sprawdź to indywidualnie, żeby dobrze zaplanować termin wyjazdu.
Pamiętaj też, żeby na zakończenie współpracy pracodawca przekazał Ci świadectwo pracy (arbeidsattest) bądź inne dokumenty potwierdzające Twoje dotychczasowe zatrudnienie. Przydatne mogą być też referencje, choć dotychczasowy pracodawca nie ma obowiązku wystawiania tego dokumentu.
Rozwiązanie umowy najmu
Podobnie jak w przypadku umowy o pracę, przy umowie najmu mieszkania musisz zachować wyznaczony okres wypowiedzenia. Z wyprzedzeniem należy zgłosić chęć zakończenia umowy wynajmującemu. Przy okazji zrób to samo z dostawcami mediów. Zanim opuścisz mieszkanie, pamiętaj też o spisaniu i zrobieniu zdjęć stanom liczników – najlepiej, żeby na zdjęciu była widoczna data i godzina, na wypadek późniejszego sporu o rozliczenie.
Wymeldowanie z Norwegii
To jedna z najważniejszych spraw, którą musisz załatwić przed wyprowadzką z Norwegii. Obowiązek wymeldowania (zgłoszenia wyjazdu) dotyczy Cię wtedy, gdy wyjeżdżasz z Norwegii na dłużej niż 6 miesięcy. Jeśli planujesz wrócić do kraju fiordów wcześniej, formalnie nie musisz się wymeldowywać.
O wymeldowaniu musisz pamiętać dlatego, że to właśnie na zarejestrowany adres będą kierowane ważne informacje, w tym te dotyczące rozliczenia podatkowego i zwrotu podatku. Dlatego, gdy już się wymeldujesz, zaktualizuj swoje dane kontaktowe w Skatteetaten oraz podaj adres w Polsce. Warto też poinformować norweską pocztę o nowym adresie, żeby korespondencja była przekazywana prawidłowo.
Powrót z Norwegii a rezygnacja z zasiłków
Pobierasz w Norwegii świadczenia rodzinne lub opiekuńcze? Przed wyprowadzką z Norwegii musisz poinformować NAV o tym, że wyjeżdżasz z kraju fiordów. W takim przypadku wypłata świadczeń przeznaczonych wyłącznie dla osób pracujących lub mieszkających w Norwegii zostanie wstrzymana.
Jeśli nie zgłosisz do NAV wyprowadzki z Norwegii, a mimo to będziesz nadal pobierać świadczenie, którego nie masz już prawa otrzymywać, zostaniesz poproszony o zwrot tych pieniędzy. W skrajnych przypadkach, przy świadomym zatajeniu wyjazdu, możliwa jest też odpowiedzialność karna.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku zasiłku dla bezrobotnych (dagpenger). W określonych sytuacjach, zgodnie z unijnymi zasadami koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nawet po powrocie do Polski możesz przez pewien czas – standardowo do 3 miesięcy – nadal otrzymywać to świadczenie. Wówczas niezbędne jest złożenie do NAV wniosku PD U2 przed wyjazdem oraz rejestracja w polskim urzędzie pracy po powrocie. Możesz też jeszcze przed powrotem z Norwegii świadomie zrezygnować z zasiłku dla bezrobotnych, jeśli z niego nie korzystasz.
Rozliczenie podatkowe po powrocie
Dopiero po zakończeniu roku podatkowego obowiązującego w Norwegii tamtejszy pracodawca wyśle Ci zestawienie rocznych dochodów, a Skatteetaten przygotuje Twoje rozliczenie (skattemelding). Dlatego pamiętaj, żeby jeszcze przed wyjazdem z kraju fiordów przekazać norweskiemu pracodawcy oraz Skatteetaten swój adres w Polsce, gdzie będą mogli przesłać Ci niezbędne dokumenty.
Przed powrotem z emigracji zadbaj również o zaktualizowanie numeru konta bankowego – zwłaszcza jeśli zamykasz norweskie konto. Podaj aktualny numer konta, na który ma trafić ewentualny zwrot podatku. Sam mechanizm rozliczenia i zwrotu opisałam szerzej w poradniku zwrot podatku w Norwegii – wiele zasad stamtąd dotyczy też osób rozliczających się już po wyjeździe z kraju.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy trzeba się wymeldować z Norwegii?
Obowiązek dotyczy wyjazdu na co najmniej 6 miesięcy. Zgłoszenie do Skatteetaten składa się nie wcześniej niż 31 dni przed planowaną datą wyjazdu.
Czy trzeba informować NAV o wyjeździe z Norwegii?
Tak, jeśli pobierasz jakiekolwiek świadczenia. Brak zgłoszenia może skutkować obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych pieniędzy, a w skrajnych przypadkach odpowiedzialnością karną.
Czy można zabrać zasiłek dla bezrobotnych do Polski?
W określonych sytuacjach tak, standardowo do 3 miesięcy, po złożeniu do NAV wniosku PD U2 przed wyjazdem i rejestracji w polskim urzędzie pracy po powrocie.
Kiedy dostanę rozliczenie podatkowe po powrocie do Polski?
Dopiero po zakończeniu norweskiego roku podatkowego – dlatego kluczowe jest zostawienie aktualnego adresu w Skatteetaten i u pracodawcy jeszcze przed wyjazdem.
Ile wynosi okres wypowiedzenia umowy o pracę w Norwegii?
Najczęściej 1 miesiąc, ale dokładny termin zależy od konkretnej umowy – zawsze warto sprawdzić to indywidualnie przed planowaniem daty wyjazdu.
